Trong những năm gần đây, khi tầng lớp trung lưu mở rộng, thu nhập bình quân đầu người tăng và nhu cầu đi lại cá nhân lớn hơn, tỷ lệ sở hữu ô tô tại Việt Nam đang thể hiện xu hướng tăng nhanh nhưng vẫn thấp so với nhiều nước trong khu vực. Đây là bức tranh phản ánh cả sự phát triển kinh tế, xã hội lẫn những dư địa lớn để thị trường ô tô tiếp tục bùng nổ trong tương lai.
Tỷ lệ sở hữu xe tăng nhanh nhưng vẫn thấp
Theo kết quả điều tra dân số và nhà ở giữa kỳ do Tổng cục Thống kê công bố năm 2024, chỉ khoảng 9,0% hộ gia đình Việt Nam sở hữu ô tô cá nhân, tương đương 2,533 triệu hộ trong tổng số 28,15 triệu hộ cư dân. Tỷ lệ này tăng khoảng 3,3 điểm phần trăm so với trước đó, cho thấy mức sở hữu xe cá nhân đã tăng gần 1,6 lần chỉ trong 5 năm gần nhất.
Nếu tính theo số lượng xe trên tổng dân số, Việt Nam có khoảng 68 xe/1.000 người, và riêng xe con (9 chỗ hoặc nhỏ hơn) đạt khoảng 34 xe/1.000 người.
Mặc dù con số này cho thấy sự cải thiện so với trước, Việt Nam vẫn xếp ở mức thấp nếu so với nhiều quốc gia khác trong khu vực Đông Nam Á, mở ra dư địa phát triển rất lớn cho thị trường ô tô trong nước.
So sánh khu vực: Cơ hội tăng trưởng rõ nét
Các quốc gia trong khu vực có tỷ lệ sở hữu ô tô trên đầu người cao hơn Việt Nam đáng kể. Cụ thể, theo số liệu của Tổ chức Các nhà sản xuất ô tô quốc tế (OICA), Brunei dẫn đầu khu vực với hơn 805 xe/1.000 người, Malaysia khoảng 490 xe/1.000 người, trong khi Thái Lan và Singapore lần lượt ở mức 275 và 211 xe/1.000 người. Những con số này cho thấy Việt Nam vẫn còn cách khá xa mức trung bình khu vực với chỉ khoảng 68 xe/1.000 dân.
So sánh mức sở hữu xe cho thấy Việt Nam có khả năng tăng trưởng mạnh trong thập kỷ tới nếu các điều kiện kinh tế – xã hội tiếp tục cải thiện.
Nguyên nhân khiến sở hữu ô tô tăng
1. Thu nhập tăng và đô thị hóa
Thu nhập hộ gia đình và mức sống chung của người dân Việt Nam không ngừng cải thiện trong những năm gần đây. Khi mức thu nhập tăng, chi phí mua ô tô – vốn là khoản đầu tư lớn – trở nên dễ tiếp cận hơn đối với nhiều gia đình, đặc biệt là tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP. HCM. Theo báo cáo, sở hữu ô tô tại các vùng thành thị cao hơn đáng kể so với nông thôn, phản ánh mối liên hệ giữa đô thị hóa, thu nhập và nhu cầu sử dụng ô tô.
2. Thị trường ô tô sôi động hơn trong 2025
Số liệu mới nhất từ Hiệp hội Các nhà sản xuất Ô tô Việt Nam (VAMA) cho thấy, tổng doanh số bán hàng ô tô năm 2025 tăng gần 6% so với cùng kỳ 2024, với khoảng 313.359 chiếc được bán ra trong năm. Điều này phản ánh cầu mua xe vẫn mạnh mẽ dù thị trường đối mặt với nhiều biến động kinh tế.
Tăng trưởng sản lượng ô tô trong nước cũng rất ấn tượng trong các tháng đầu 2025, với sản lượng đạt mức tăng hàng chục phần trăm theo từng tháng so với cùng kỳ năm trước, khi sản lượng ô tô sản xuất trong nước đi lên mạnh mẽ.
3. Tác động từ nhu cầu đa dạng và lựa chọn mới
Khi người tiêu dùng ngày càng chú trọng đến phương tiện cá nhân, nhu cầu sở hữu ô tô không chỉ dừng lại ở nhu cầu di chuyển cơ bản, mà còn mở rộng sang các tiêu chí như tiết kiệm nhiên liệu, sự an toàn, tiện nghi và bảo vệ môi trường. Điều này thúc đẩy cả phân khúc xe truyền thống lẫn xe xanh như hybrid và điện tăng trưởng.
Dư địa tăng trưởng còn rất lớn
Mặc dù tỷ lệ sở hữu ô tô tại Việt Nam đã tăng nhanh trong những năm gần đây, mặt bằng chung vẫn cho thấy thị trường còn dư địa phát triển rất đáng kể. So với các quốc gia trong khu vực Đông Nam Á, Việt Nam vẫn đang ở nhóm cuối về số lượng ô tô trên đầu người. Khoảng cách này phản ánh thực tế rằng việc sở hữu ô tô tại Việt Nam vẫn chưa phổ biến rộng rãi, đặc biệt ngoài các đô thị lớn.
Ở góc độ kinh tế – xã hội, dư địa tăng trưởng của thị trường ô tô gắn liền với quá trình nâng cao thu nhập và mở rộng tầng lớp trung lưu. Khi thu nhập ổn định hơn, ô tô dần chuyển từ một tài sản “xa xỉ” sang phương tiện phục vụ nhu cầu sinh hoạt và di chuyển hàng ngày của hộ gia đình. Xu hướng này đang diễn ra rõ nét tại các khu vực đô thị hóa nhanh, nơi mật độ dân cư cao và nhu cầu đi lại an toàn, tiện nghi ngày càng được đề cao.
Bên cạnh yếu tố thu nhập, sự cải thiện về cơ sở hạ tầng giao thông và đô thị cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy nhu cầu sở hữu ô tô. Việc mở rộng các tuyến đường vành đai, cao tốc liên vùng, cùng với sự phát triển của các khu đô thị mới đang dần tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc sử dụng ô tô cá nhân, không chỉ trong nội đô mà còn ở khu vực ven đô và các tỉnh thành vệ tinh.
Nhìn tổng thể, khoảng cách lớn giữa mức sở hữu ô tô của Việt Nam và các quốc gia trong khu vực chính là minh chứng rõ ràng cho tiềm năng tăng trưởng của thị trường. Nếu các điều kiện về thu nhập, hạ tầng và chính sách tiếp tục được cải thiện, tỷ lệ sở hữu ô tô tại Việt Nam nhiều khả năng sẽ tiếp tục tăng trong những năm tới, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của toàn ngành ô tô trong dài hạn.
Triển vọng: Hướng tới mức sở hữu cao hơn
Dựa trên tốc độ gia tăng hiện tại và những dự báo thị trường, tỷ lệ sở hữu ô tô tại Việt Nam được kỳ vọng tiếp tục tăng trong những năm tới, hướng tới các mốc cao hơn khi thu nhập, hạ tầng và lựa chọn sản phẩm xe đa dạng hơn.
Những số liệu nói trên cho thấy Việt Nam vừa có động lực tăng trưởng mạnh mẽ lẫn dư địa rất lớn để phát triển thị trường ô tô, tạo ra cơ hội cho các nhà sản xuất, nhà phân phối và người tiêu dùng trong dài hạn.
