Trong bối cảnh ngành ô tô Việt Nam tiếp tục mở rộng và tuổi trung bình của xe trên đường ngày càng cao, phụ tùng aftermarket ô tô (các bộ phận thay thế, chỉnh sửa, nâng cấp ngoài hệ thống chính hãng) được xem là một trong những mảng thị trường giàu tiềm năng nhất hiện nay. Không chỉ đáp ứng nhu cầu sửa chữa, bảo dưỡng và nâng cấp xe, thị trường này còn mở ra cơ hội kinh doanh lớn cho nhà phân phối, garage dịch vụ và nhà sản xuất linh kiện trong nước.
Bức tranh thị trường toàn cầu và ASEAN
Theo dự báo của các tổ chức nghiên cứu thị trường, quy mô thị trường phụ tùng aftermarket ô tô toàn cầu đang ở mức rất cao và tiếp tục tăng nhanh trong những năm tới. Báo cáo mới nhất cho thấy thị trường này được ước tính đạt 498,35 tỷ USD vào năm 2025, và dự kiến tăng lên 535,46 tỷ USD vào năm 2026, với tốc độ tăng trưởng kép trung bình khoảng 7,4% mỗi năm trong giai đoạn 2025-2030.
Ở khu vực ASEAN, thị trường phụ tùng aftermarket cũng đang trên đà mở rộng nhanh chóng. Năm 2025, quy mô thị trường tại ASEAN được định giá khoảng 28,8 tỷ USD, và dự báo có thể tăng lên gần 63,9 tỷ USD vào năm 2035, với tốc độ tăng trưởng kép mạnh mẽ xấp xỉ 8,3%/năm.
Những con số này phản ánh nhu cầu sửa chữa, bảo dưỡng và thay thế phụ tùng ngày càng tăng, một phần do số lượng xe lưu hành tăng cao và tuổi thọ trung bình của ô tô tăng theo thời gian, kéo theo nhu cầu sửa chữa và thay thế linh kiện sau khi xe hết thời gian bảo hành chính hãng.
Tiềm năng tại Việt Nam – con số nói lên cơ hội
Tại thị trường nội địa, số liệu tổng hợp mới nhất cho thấy quy mô thị trường phụ tùng ô tô Việt Nam đã đạt khoảng 1,2 tỷ USD vào năm 2023, và được dự báo sẽ tăng lên khoảng 2,1 tỷ USD vào năm 2028, tương ứng tốc độ tăng trưởng kép hàng năm khoảng 11,5% trong giai đoạn 2024-2028.
Khoảng 60% trong tổng quy mô này được chiếm bởi phụ tùng aftermarket, phần còn lại thuộc phụ tùng lắp ráp OEM cho các mẫu xe mới. Những con số này cho thấy lĩnh vực aftermarket đã và đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trong hệ sinh thái phụ tùng ô tô tại Việt Nam, đặc biệt khi lượng xe cũ/ xe đã qua thời gian bảo hành chính hãng, tăng mạnh, kéo theo nhu cầu phụ tùng và dịch vụ sửa chữa, chăm sóc xe theo đúng quy trình.
Các yếu tố thúc đẩy tăng trưởng
Một trong những động lực chính khiến thị trường phụ tùng aftermarket tại Việt Nam có tiềm năng lớn là sự gia tăng về số lượng xe lưu hành trong nước, bao gồm cả xe mới sản xuất trong nước và xe nhập khẩu, cùng với sự bùng nổ của xe đã qua sử dụng. Khi số lượng phương tiện trên đường nhiều hơn và tuổi trung bình xe cao hơn, nhu cầu thay thế phụ tùng và bảo trì định kỳ tăng lên rõ rệt.
Bên cạnh đó, nhu cầu về các sản phẩm phụ tùng aftermarket chất lượng cao từ các thương hiệu quốc tế như Bosch, Denso, Mann-Filter hay Brembo cũng tăng nhanh, bởi người tiêu dùng ngày càng quan tâm tới chất lượng, tính tương thích và giá cả hợp lý so với sản phẩm chính hãng.
Ngoài ra, xu hướng dịch chuyển sang xe hybrid và xe điện cũng tạo ra phân khúc phụ tùng mới trong aftermarket, khi các bộ phận liên quan đến hệ thống điện, pin và mô-đun điều khiển cần được thay thế hoặc nâng cấp theo thời gian.
Cơ hội và thách thức đối với doanh nghiệp nội địa
Đối với các doanh nghiệp trong nước, phụ tùng aftermarket mở ra nhiều cơ hội kinh doanh hấp dẫn, từ nhập khẩu, phân phối linh kiện đến dịch vụ hậu mãi, sửa chữa và chăm sóc xe. Với chính sách phát triển ngành ô tô của Việt Nam khuyến khích sản xuất trong nước và thu hút đầu tư vào hệ sinh thái phụ trợ, các đơn vị có thể tận dụng lợi thế này để mở rộng thị phần.
Tuy nhiên, thị trường cũng đối mặt với thách thức không nhỏ, nổi bật nhất là vấn đề chất lượng và uy tín sản phẩm aftermarket. Trong bối cảnh nguồn cung đa dạng từ nhiều quốc gia như Trung Quốc, Hàn Quốc, Thái Lan và Indonesia, thì việc kiểm soát chất lượng, tránh hàng nhái & hàng kém chất lượng vẫn là bài toán lớn đối với thị trường phụ tùng tại Việt Nam.
Ngoài ra, sự phân hóa của thị trường dịch vụ sửa chữa & hậu mãi cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về kỹ năng nhân lực và chuẩn hóa quy trình. Các garage, trung tâm dịch vụ muốn tận dụng được tiềm năng aftermarket cần phải nâng cao năng lực chẩn đoán, kiến thức về kỹ thuật và hiểu biết sâu về phụ tùng OEM cũng như aftermarket.
Triển vọng dài hạn
Xét tổng thể, cả thị trường toàn cầu, khu vực ASEAN và Việt Nam đều đang trong giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ. Sự mở rộng của thị trường ô tô, cùng với nhu cầu ngày càng cao về sửa chữa, bảo dưỡng, thay thế linh kiện và nâng cấp xe, tiếp tục làm gia tăng giá trị của thị trường phụ tùng aftermarket – một phần quan trọng của hệ sinh thái ô tô sau bán hàng.
Đối với các doanh nghiệp, nhà phân phối và cả cộng đồng thợ sửa xe, aftermarket không chỉ là nguồn doanh thu ổn định mà còn là địa hạt chiến lược lâu dài khi thị trường xe tại Việt Nam và thế giới tiếp tục phát triển. Cơ hội rõ ràng, nhưng thành công sẽ thuộc về những đơn vị biết chuẩn hóa chất lượng, nâng cao dịch vụ và bắt kịp xu hướng công nghệ đang thay đổi không ngừng trong ngành này.
